DUQ reisi Rabiye xanim
bashchilighida, qurultay rehberliridin
muawin reis Erqerjan, ijrahiye
komitéti reisi Alim Seytoff, ijrahiye
komitéti muawin reisi Ablikim Idris we
bash katip Dolqun Eysalardin teshkil
tapqan Dunya Uyghur Qurultiyi hey'éti,
2007-yili 3-ayning 26-künidin
29-künighiche Swetsariyede ziyarette
boldi.
«dawami»
< Qizilsu géziti > ning
xewiride körsütülishiche, 3 – ayning
23 – küni, < aptonom rayonluq siyasi –
qanun komutéti > ning mexsus bir
tekshürüsh ömiki Aqtu nahiyesining
meshhur Barin yézisigha kélip
tekshürüsh élip barghan.
«dawami»
< Xinjiang géziti >
ning 3 – ayning 30 – küni xewer
qilishiche, Xitay ministirlar kabenti
qarmighidiki < namrat rayonlarni
yülesh we tereqqi qildurushqa
rehberlik qilish guruppisi > ning
mu’awin bashliqi Yang Wei Ze
bashchiliqidiki bir ömek Sherqiy
Türkistangha yétip kelgen.
«dawami»
< Qeshqer hökümet tori
> ning 3 – ayning 29 – küni xewer
qilishiche, mushu ayning 28 – we 29 –
künliri, Yeken nahiyesidin ikki
Türkümde 500 din artuq Uyghur qizi
nahiyelik hökümet tarmaqliri teripidin
Xitayning Jiang Su we Qing Dao
ölkilirige yolgha sélinghan.
«dawami»
< Tianshan tori > ning
3 – ayning 30 – küni xewer qilishiche,
shu ayning 22 – küni Qeshqerning
Yéngisar nahiyesidin élip kélingen 185
neper Uyghur déhqan qizi Ürümqidin
poyez bilen Xitayning Zhe Jiang
ölkisige ishleshke yolgha sélinghan.
«dawami»
<
Xinjiang géziti > ning xewiride
körsütülishiche, Amerikining sabiq
pirezidenti < Kelinton fonda jemiyiti
> ning yardimi bilen tesis qilinghan <
Xinjiangda AIDS késellikining aldini
élish we ghemxorluq qilish türi >, 3 –
ayning 28 – küni resmiy ijra
qilinishqa bashlighan.
«dawami»
<
Ürümqi kechlik géziti > ning 3 –
ayning 27 – küni xewer qilishiche,
nöwette Ürümqi shehride Qoy göshining
bahasi örlep, loq göshning kilosi 23
yuange, ustixanliq göshning kilosi
19.5 yuange chiqqan.«dawami»
<
Xinjing xelq radio istansisi > ning 3
– ayning 25 – künidiki xewiride
körsütülishiche, < aptonom rayonluq >
emgek tarmaqliri 2007 – yili ichide
Sherqiy Türkistanning yéza –
qishlaqliridin 100 ming déhqanni
Xitayning ichki ölkilirige ishleshke
iwetishni pilan qilghan.
«dawami»
< Ürümqi kechlik géziti
> ning xewer qilishiche, 3 – ayning 25
– küni kechte, Hotenning Yorungqash
deryasidin élip kélingen bir parche 48
tonna eghirliqtiki gigant qashtéshi
mashina bilen Ürümqidin Bei Jing’gha
élip mengilghan.
«dawami»
< Xinjiang géziti >
ning 3 – ayning 24 – küni xewer
qilishiche, yéqinda Hoten wilayetlik
ishchilar uyushmisi bilen wilayetlik
ittipaq kommutéti birlikte, < yéza
yashlirini sirtqa bérip ishleshke
teshwiq qilish ömigi > ni qurup chiqip,
Hotenning herqaysi yéza
«dawami»
Sherqiy
Türkistanning milliy ma’aripini
Xitaylashturushqa aldirap ketken Xitay
hakimiyiti, yéqinqi yillardin buyan
bir tereptin, < Xitaychini bilmeydu >
digen bahane bilen, peshqedem milliy
oqutquchilarni mejburi pensiyege
chiqirishqa yaki bashqa kesiplerge
«dawami»
Yuqumluq xarektirlik
öpke tübüzkiloz késelliki, bügün
gherip elliride nesli qurighan bir
kesellik bolup, BDT sehiye
teshkilatining belgilimisi bu keselge
giripdar bolghuchilar meyli dunyaning
neride bolsun heqsiz dawalinidu.
«dawami»
< Xinjiang géziti >
ning 3 – ayning 24 – künidiki xewiride
körsütülishiche, Sherqiy Türkistanning
jenobidiki Aqsu, Qeshqer, Atush we
Hoten qatarliq 4 wilayitidin sürgün
qilinghan 9 – türkümdiki 400 neper
azsanliq millet yéza kadiri shimali
rayonlargha yürüp ketken.
«dawami»
<
Dunya Uyghur Qurultiyi > qarmighidiki
< Yawropa sherqiy türkistan birliki >
teshkilati teripidin 3 – ayning 24 –
küni Germaniyening München shehride
ötküzülgen < Yawropada newruz > namliq
sen’et kéchiliki misli körülmigen
derijide intayin
«dawami»
Yer
tewresh belwéghigha jaylashqan Qeshqer,
atush, Aqsu, Hotenning bezi jayliri
Uyghur élidiki eng köp yer tewresh
rayonliri hésablinidu. Uyghur aptonum
rayoni dairilirining élan qilghan
statistikiliq melumatlirigha
asaslanghanda,
«dawami»
Amérika démokratiyini
ilgiri sürüsh fondi jemiyiti,
Amerikidiki Uyghur kishilik hoquq
démokratiye fondi jemiyiti we dunya
Uyghur qurultiyining uyushturushi
bilen, Amerikining paytexti
washingtonda .«dawami»
" New York Times géziti"
ning 18 - Mart künidiki sanida "xelqara
awangardlar munbiri" gézitining
yazghuchisi Dawid Légning "Xitayda
Manjular öz tilini saqlap qélish üchün
pidakarliq körsetmekte" serlewhilik
maqalisi élan qilindi.
«dawami»
3
– ayning 22 – küni bolsa, BDT
teripidin bekitilgen < Dunya su küni >
din ibaret.
< Xinjiang xelq radio istansisi > ning
3 – ayning 23 – küni xewer qilishiche,
nöwette Sherqiy Türkistanda 5
milyondin artuq déhqanning ichimlik
süyi bixeter emesken,
«dawami»
Nöwette
Sherqiy Türkistanning yéza –
qishlaqlirida Uyghur déhqanliri üchün
mejburi echilghan Xitayche ögünüsh
kurslirimu Hasharning bir türige
aylinip qaldi. Chünki bu kurslargha
qatnishishni ret qilsingiz,
«dawami»
<
Xinhua axbarat agentliqi > ning 3 –
ayning 22 – küni xewer qilishiche,
Ürümqi shehride ötken yilning axirigha
qeder AIDS wirusini
yuqturuwalghanlarning omomiy sani 6936
neper bolup, bularning 79.4 pirsenti
okul ying’nisidin yuqturiwalghan,
«dawami»
<
Xinjiang geziti > ning xewer
qilishiche, 3 – ayning 20 – küni
Poskam nahiyesining Yima yézisidin
yene 280 neper Uyghur déhqan qizi
Ürümqidin poyez bilen Xitayning Tian
Jin shehrige ishleshke yolgha
sélinghan.
«dawami»
Eziz
yurdashlar, bügün biz baharning
elchisi hésaplanghan newruz künige
qedem tashliduq, bu munasiwet bilen
men weten ichi we sirtidiki barliq
qerindashlirimning newruz bayrimini
mubarekleymen!
«dawami»
Sherqiy Türkistanning
yéziliridiki Uyghur qiz – yigitliri
tirikchilik yolini izdep Xitayning
ichki ölkilirige türküm – türkümlep
ketiwatqan bügünki künde, Bingtuanlik
Xitay dehqanlargha Kompartiyening
shepqiti arqa – arqidin yeghishqa
bashlidi.
«dawami»
Yéqinqi
mezgillerdin buyan Xitay hakimiyiti, <
éshinche emgek küchlirini sirtqa
yötkesh > digen nam bilen Sherqiy
türkistanning, bolupmu Uyghurlar zich
olturaqlashqan jenobi rayonlarning
yeza – qishlaqlirini boshutup,
yengidin kéliwatqan Xitay köchmenliri
üchün azade mohit yaritishqa
tirishmaqta.
«dawami»
< Ili géziti > ning 3 –
ayning 21 – küni xewer qilishiche, 3 –
ay kirgendin buyan Ili Oblastidin ikki
türkümde 300 neper yash Xitayning
ichki ölkilirige ishlemchilikke yolgha
sélinghan, bularning 80 pirsentidin
köpireki azsanliq milletler bolup,
qizlar 70 pirsenttin köpirekni teshkil
qilidiken.
«dawami»
Adetta
Xitaylargha birdin artuq perzent
körüsh cheklengini üchün, Xitaylarning
köpünchisi digüdek neslining yoqap
ketishidin ensirep, qiz bowaqlarni
öltürüp yaki tirik tashliwetip,
qaytidin perzent körüshke tirishidu.
Shunga Uyghurlar teripidin Sherqiy
Türkistanning kochiliridin yaki exlet
döwiliridin tepiwélin’ghan Xitay
bowaqlirining hemmisila qiz.
«dawami»
<
Xinjiang géziti > ning xewiride
körsütülishiche, 3 – ayning 20 – küni
chüshtin burun, Qeshqer Yopurgha
nahiyesi Bay’awat yézisidin élip
kélingen 130 neper Uyghur qiz – yigiti
heshemetlik bir murasim bilen Ürümqi
poyez istansisidin Xitayning Zhe Jiang
ölkisige ishlemchilikke yolgha
sélinghan.
«dawami»
Xitay
hakimiyiti bir tereptin, < éshincha
emgek küchlirini ichkiri ölkilerge
berip ishleshke seperwer qilish >
digen siyasi sho’arni otturigha
chiqirip, Uyghur yashlirini, bolupmu
Uyghur dehqan qizlirini türküm –
türkümlep mejburi halda
«dawami»

1) Qeshqerdin 160 Neper
Uyghur, Tajik we Qirghiz Qiz Xitayning
Ichki Ölkilirige Yolgha Sélindi
2) Qazaqistan Bash Ministiri Mashimof,
Sherqiy Türkistan Chegrisida
Tekshürüsh Élip Bardi
3) Emdi Nöwet Qazaq Qizlargha Keldi
4) Hotende Göshning Bahasi Nime Üchün
Örlep Ketti ?
5) Qirghizistan Xitayning Arqa
Baghchisigha Aylinip Qaldi
6) Xitay Hakimiyiti, Sherqiy Türkistan
Heqqide Sirtqa Qaratqan Teshwiqat
Iqtidarini Ashurmaqchi
7) < Germaniye Dolqunliri > Radiosi:
< Xitay Puxralirining Tibet we Sherqiy
Türkistandiki Basturush Heriketliridin
Xewiri Yoq >
8) Hotenning Kériye Nahiyesi Buyil
Ichide Bashqa Yurtlargha
Medikachiliqqa Baridighanlarning
Sanini 42 Ming Adem Qétimgha
Yetküzmekchi
9) Sherqiy Türkistanda Yene Poyéz
Weqesi Yüzberdi
10) < Aptonom Rayonluq Intizam
Tekshürüsh Komutéti > Rehbiri Barin
Yézisida Tekshürüsh Élip Bardi
«dawami»
-
03/16 - "UCHQUN" 126 - San

1) Xitay Hökümiti,
Sherqiy Türkistandiki Diniy Sahege
Qaratqan Besimini Ashurush Üchün Yéngi
Belgilime Tüzüp Chiqishqa
Hazirlanmaqta
2) Sh.Türkistanda Künlük Néfit
Isglepchiqirish Miqdari 70 Ming
Tonnidin Ashti
3) Germaniyediki Öktichi Partiyeler,
Xitayning Emgek Bilen Özgertish
Tüzümini Eyiplep Qarar Chiqirish
Heqqide Germani Parlamentigha Teklip
Lahiyesi Sundi
4) Xitay Xelq Qurultiyigha
Qatnishiwatqan < Xinjiang wekiller
ömigi >, chet’el Muxpirlirining
Asasliq Ziyaret Qilish Nishani
5) Xitayning Sherqiy Türkistandiki
Ghayet Zor Teshwiqat Qoshuni
6) Dalay Lamaning Xitaygha Qaratqan
Siyasiti Sugha CHilashtimu ?
7) Hotenning Kériye Nahiyesidin Yene
51 Neper Uyghur Qizi Xitaygha
Ishleshke Yolgha Sélindi
8) Milliy Inqilapning Böshügi Aqtu
Nahiyesining Qisqiche Ehwali
9) Sh.Türkistandiki Mekteplerde
Oquwatqan Oqughuchilarning 52 pirsenti
Xitay
10) Xitay Hökümiti Sheriqiy
Türkistanning Yézilirida Uyghur
Yashlirini Xitayche Ögünüshke Seperwer
Qilishqa Hazirlanmaqta.
«dawami»
-
03/15
-
Qeshqer Konasher Nahiyesidin 5 –
Türkümdiki 210 Neper Uyghur Qizi
Xitaygha Ishligili Yürüp Ketti
Nöwette
Sherqiy Türkistandiki Uyghurlar izch
olturaqlashqan Jenobi rayonlardiki her
derijik hökümetler, Uyghur qizlirini
Xitayning ichki ölkilirige ishleshke
iwétish seperwerliki élip barmaqta.
Wilayet, nahiye we yéza derijilik
hökümetlerde mexsus ish’xanilar tesis
qilinip, türlük yalghan wediler bilen
«dawami»
<
Xinjiang géziti > ning 3 – ayning 15 –
künidiki xewiride körsütülishiche,
Xitay hökümiti, Sherqiy Türkistanda
azsanliq milletlerdin bolghan < qosh
tilliq oqutush > oqutquchilirini
terbiyilesh pilani üchün kelgüsi 5 yil
ichide 200 milyon yuan meblegh
salidiken
«dawami»
< Ürümchi kechlik
géziti > ning 3 – ayning 15 – künidiki
xewiride körsütülishiche, < Aptonom
rayon > ning mu’awin reyisi Küresh
Mehsut, undin bir kün burun Ürümqide
chaqirilghan < aptonom rayonluq
zeherlik chekimliklerni cheklesh
yighini > da
«dawami»
<
Germaniye dolqunliri > radiosining
xewer qilishiche, nöwette Bei Jingda
chaqiriliwatqan < memliketlik xelq
qurultiyi yighini > da, bundin keyin
Xitay ali sot mehkimisining we ediliye
organlirining ölüm jazalirining sanini
azaytish üchün tedbir
qollunidighanliqi otturigha qoyulghan,
«dawami»
<
Xinjiang axbarat tori > ning 3 –
ayning 13 – künidiki xewiride
körsütülishiche, < Aptonom rayonluq
partikom > ning sekritari Wang Le Quan
shu küni Bei Jingda muxpirlargha
qilghan sözide, Sherqiy Türkistandiki
yerlik déhqan – charwichilar arisida <
az perzent körgenlerni mukapatlash
tüzümi > ni yolgha qoyudighanliqini
bayan qilghan.
«dawami»
< Ürümchi kechlik
géziti > ning 3 – ayning 12 – küni
xewer qilishiche, < Aptonom rayonluq
partikom > ning sékritari Wang Le Quan
Bei Jingda chetel we xitay
muxpirlirining ziyaritini qobul
qilghanda, Qeshqer – Hoten tömüryol
qurulushining 2008 – yili bashlinip,
2010 – yili tamamlinidighanliqini
bildürgen.
«dawami»
< Xinhua axbarat
agentliqi > ning 3 – ayning 12 – küni
Bei Jingdin bergen xewiride
körsütülishiche, shu küni, <
Memliketlik Xelq Qurultiyi yighini >
gha qatnishiwatqan < Aptonom rayonluq
yuquri xelq sot mehkimisi > ning
bashliqi Rozi Ismayil, Sherqiy
Türkistandiki
«dawami»
< Xinjiang xelq radio
istansisi > ning 3 – ayning 10 – küni
xewer qilishiche, < 8 – mart > Dunya
ayallar bayrimi, Yeken nahiyesige
qarashliq Udalliq yézisi, Xitayning
ichki ölkilirige ishleshke iwétilish
aldida turghan 50 neper yash Uyghur
qiz üchün mexsus telim – terbiye kursi
achqan,
«dawami»
< Turpan géziti > ning
3 – ayning 9 – künidiki xewiride
körsütülishiche, yeqinda Pichan
nahiyesidin bir türküm Uyghur dehqan
qizi ishlesh üchün poyez bilen
Xitayning ichki ölkilirige yürüp
ketken. Hazir peqet mushu nahiyedinla
Xitayning ichki ölkilirige bérip
ishlewatqan Uyghur qizlirining sani
200 ge yétidiken.
«dawami»
<
Tianshan tori > ning xewer qilishiche,
Xitay kommunistik partiyesi merkizi
komutélining ezasi we Xitayning
mu’awin Döwlet reyisi Zeng Qing Hung,
3 – ayning 8 – küni chüshtin kéyin, <
10 – nöwetlik memliketlik xelq
wekiller qurultiyi 5 – ,
«dawami»
Hotenning
Keriye Nahiyesige Qarashliq Deryaboyi
yézisi, Teklimakan chöllikining eng
ichki qismigha jaylashqan we Sherqiy
Türkistan boyiche eng chet yézilarning
biri bolup, bu yéza nahiye bazirigha
230 kilomélir kélidu.
«dawami»
<
Tianshan tori > ning 3 – ayning 9 –
küni bergen xewiride körsütülishiche,
pütün Sherqiy Türkistanda qurulush
basquchida turiwatqan ishlepchiqirish
karxanilirining 40 pirsentidin
köpirekining bulghunushning aldini
élish eslihesi we muhit asrash
tedbirliri yoq bolup,
«dawami»
Xitay
metbu’atlirida körsütülishiche,
Sherqiy Türkistanda her yili AIDS
wirosini´yuqturuwalidighanlarning
omomiy sani 4000 mingdin köpirek bolup,
peqet Ürümchi shehrila unung yérimigha
yeqinraqini teshkil qilidiken we
Ürümchi shehri bu rayongha AIDS wirusi
tarqitidighan merkezge aylinip qalghan.
«dawami»
< Tianshan tori > ning
3 – ayning 9 – künidiki xewiride
körsütülishiche, Sherqiy Türkistanning
nöwettiki térilghu yer kölümi 61
milyon 606 ming mo bolup, pütün
Sherqiy Türkistanning omomiy
ziminining aran 2.47 pirsentini
teshkil qilidiken.
«dawami»
Xitay
hakimiyiti, atalmish < chong gherbi
shimalni echish stiratigiyelik pilani
> ni yolgha qoyghan 2000 – yilidin
buyan, Sherqiy Türkistanning tebiy
bayliqlirini talan – taraj qilish
jehetlerde zor ilgirlesh hasil qildi.
Bolupmu Xitay hökümiti asasi küchini
bu rayonning Nefit we
«dawami»
< 8 – mart > munasiwiti bilen, Sherqiy
Türkistanliq barliq xanim –
qizlirimizning bayrimini mubarekleymiz
we ulargha janabi allahtin bexit –
sa’adet tileymiz !
«dawami»
Ayal
u öyning zinniti, ayal u güzellik
beghining gül tajisi, ayal u
renggareng dunyaning
rengliri...Ayallarni teripleshke
mening tilim ajisliq qilidu. Salam
mihriban, güzel Uyghur xanim-qizlar,
"8-mart" xelqara ayallar
bayriminglargha mubarek bolsun.
«dawami»
< Xinjiang géziti >
ning 3 – ayning 8 – künidiki xewiride
körsütülishiche, nöwette Bei Jingda <
Memliketlik Xelq Qurultiyi > gha
qatnishiwatqan qorchaq reyis Ismayil
Tiliwaldi, Xitay merkizi teliwiziye
isatansisining söhbet purogrammisigha
qatniship qilghan sözide,
«dawami»
Xitay hakimiyiti
teripidin < Ataghliq kompozitor we
nax’shichi > dep kökke kötürülgen Wang
Lo Bing, Sheriqiy türkistan Xelqi
üchün intayin tonush biri, unung
Uyghurlar arisida < nax’sha oghrisi >
digen nami bar. Chün bu Xitay 50 –
yillardin taki ölgen 1996 – yilighan
qeder,
«dawami»
|